Loading...
INTERVJU MJESECA JULA Dušan Varda, MSc2019-04-16T17:42:38+01:00

Project Description

INTERVJU MJESECA JULA :
Dušan Varda,  Msc – Predsednik NVO MedCEM

1. Dušane, kako je nastao ovaj web sajt?

Do realizacije ovoga vebsajta došlo je zahvaljujući MedPAN organizaciji, koja predstavlja udruženje koje okuplja menadžere zaštićenih područja u Mediteranu. Oni su prepoznali ideju NVO MedCEM da je Crnoj Gori neophodna baza podataka vezana za ovu oblast. Crna Gora je poslednja država na Mediteranu koja, uprkos značajnoj dužini morske obale koja joj pripada, nije uspostavila ni jedno zaštićeno područje u moru. Uz MedPAN, ovaj projekat su finansirali i fondacije princa Alberta II od Monaka i MAVA, kao i FFEM (Francuski fond za svetsku životnu sredinu).

2. Šta je svrha sajta?

Svrha vebsajta je da pruži osnovne informacije vezane za dosadašnja istraživanja, trenutnu situaciju i projekte vezane za zaštitu mora u Crnoj Gori. Nažalost, tokom poslednjih decenija na ovom području je urađeno jako malo i zaštita mora je ovde izgubila korak sa svetskim tendencijama. Ipak, sa raznih strana postoji interesovanje za ovu oblast – od strane naučnika, lokalnog stanovništva, turista, ali i državnih institucija. Stoga je glavna ideja bila da vebsajt pruži svima dostupne odgovore na mnoga pitanja do kojih nije bilo jednostavno doći.

3. Odakle podaci na sajtu?

Nevladina organizacija MedCEM (Mediteranski centar za ekološki monitoring) osnovana je pre 10 godina sa namerom da prikuplja upravo ovakve podatke. U velikoj meri prikupljene informacije dolaze iz projekata u kojima smo direktno ili posredno bili uključeni. Najveći broj naučnih radova vodi poreklo iz Instituta za biologiju mora u Kotoru (IBMK). Deo podataka je i iz raznih privatnih arhiva, biblioteka…

4. Koji vremenski period obuhvataju ovi podaci?

Iako je zabeleženo u pisanim dokumentima da su rasprave o plimi i oseki u Jadranu vođene još početkom XVI veka (1528. godine), prva fizička istraživanja osobina mora počinju tek 1865.osnivanjem Stalne Jadranske komisije u Beču.Na ovom vebsajtu nalaze se uglavnom podaci iz druge polovine XX veka. Sve je to zahvaljujući osnivanju IBMK (1961.), što je svakako bila najznačajnija prekretnica u sistematskom proučavanju crnogorske obale, od kada i počinje pravi naučni pristup izučavanju ovog područja. Mi još uvek otkrivamo nove podatke, iako su neki od njih zabeleženi pre više decenija. Svaki stari dokument, zapis ili fotografija nam puno znače, stoga je ovo ujedno poziv za sve one koji takve podatke imaju da ih proslede administratoru vebsajta. Logično je i da najveći broj podataka potiče iz poslednjih nekoliko godina.

5. Kakva je budućnost zaštićenih područja u CG?

To je danas veoma teško prognozirati. Na osnovu postojeće dokumentacije, studija, planova, odluka i zakonskih regulativa – zaštićena područja u crnogorskom primorju moguće je ustanoviti u najkraćem mogućem roku.Najveći problem i dalje predstavlja nedostatak političke volje, samosvesti lokalnih samouprava, kao i nedostatak stručnih kapaciteta koji se ovom oblašću mogu baviti. Crna Gora je svakako izgubila nemerljivo mnogo, i svakodnevno gubi sve više u raznim sferama, time što nema ustanovljeno i funkcionalno ni jedno zaštićenopodručje u moru. Stvar će se promeniti na bolje tek onda kada sve zainteresovane strane budu shvatile da od ustanovljenja zaštićenog područja u moru svi – apsolutno svi – imaju višestruku korist. Do tada – urbanizacija obale, krivolov i zagađenje ostaju ključni i alarmantni problemi za svaku primorsku opštinu u Crnoj Gori.